| | |
 English
  
 
 
 
 
  &
 
| | |

Υπθεση

Η να Οδσσεια αρχζει που τελεει η Οδσσεια του Ομρου. Αποτελομενη απ 33.333 17 σλλαβους στχους, δκαια ονομστηκε «το μεγαλτερο πος της λευκς φυλς».

Ο Οδυσσας, αφο σκτωσε τους μνηστρες, πλαντοσε μσα στο μικρ του νησ⋅ δε χωροσε πια στη γυνακα, στο γιο, στους παλιος θεος του, στην πατρδα, κι αποφσισε να φγει πλι απ την Ιθκη και να επιχειρσει το στερν του, το αγριστο ταξδι.

Διλεξε λοιπν μερικος συντρφους πως τους πεθυμοσε: ψυχς γενναες και λετερες, σματα γερ, σκρωσε καινοριο καρβι, πντρεψε το γιο του με τη Ναυσικ για να του κμουν εγγνι να μη χαθε η γενι του, κι να πρω καμε πανι κι ανοχτηκε στο πλαο.

ρχισε το μγα στερν ταξδι. ραξε πρτα - πρτα στο λιμνι της Σπρτης, ανβηκε στην ξακουσμνη πολιτεα, γλτωσε τον παλι του συμπολεμιστ Μενλαο απ την ανταρσα του λαο, φαγε κι πιε και κουβντιασε μαζ του, ρπαξε την Ελνη, που πλαντοσε κι αυτ μσα στη να ασμαντη καθημεριν ζω, κι φυγε μαζ της.

Αρζει τρα στην Κρτη, που βρσκεται στην παρακμ του μεγλου πολιτισμο της. Οι βρβαροι κι οι σκλβοι, χοντας τρα το νο πλο, το Σδερο, συνωμοτον να ρξουν το γερο-βασιλι Ιδομενα, κι ο Οδυσσας γνεται αρχηγς τους.

Μια νχτα, στο μεγλο βασιλικ συμπσιο, ο Οδυσσας δνει το σημδι, κι οι συνωμτες ορμον: ο βασιλις κι οι σαπημνοι αρχντοι κι οι αρχντισσες σκοτνουνται, το Παλτι της Κνωσο καγεται, η Ελνη δνει ρωτα μ' να ξανθ βρβαρο, κι ο Οδυσσας ξαναμπανει με τους συντρφους στο καρβι κι απλνει πλι πανι κατ ντου.

Αρζει στην Αγυπτο. Αναβρασμς μγας κι εδ, οι σκλβοι που πεινον χουν σμξει με τους ξανθος βρβαρους του Βορρ και θλουν να ρξουν τους αρχντους, τους παραχορτασμνους. Μια στιγμ ο Οδυσσας διστζει⋅ μα τλος παρνει απφαση, μπανει μπροστ μαζ με τους σκλβους, μα ο στρατς τους νικιται, τον πινουν οι αρχντοι και τον ρχνουν στη φυλακ. Δνει εκε φιλες με τους νους γριους συντρφους, και μσα στην πενα, στην αγωνα του και στη σκλαβι της φυλακς πελεκει σ' να ξλο το πρσωπο του νου Θεο του: φοβερ μσκα ανλεη, λο πληγς και αματα, σαν τον Πλεμο.

Κατορθνει με δλο να φγει απ τη φυλακ, ξεδιαλγει πλι, ανμεσα στους πολεμιστς, σκλβους κα βρβαρους, τους πιο γριους συντρφους και κινει μαζ τους πρα, κατ την ρημο. Και πει μπροστ, οδηγς, η μσκα του νου Θεο.

Φτνει πολεμντας με τις γριες φυλς, στις πηγς του Νελου, στην καρδι της Αφρικς. Εκε χτζει την καινορια πολιτεα του, την οχυρνει, χαρζει απνω στο φροριο τις νες παρφανες εντολς του Θεο του, νομοθετντας νους δκαιους νμους. Χαρεται που θα δημιουργσει μιαν κοινωνα ελετερων, ατρμητων ανθρπων.

Μα τη μρα που κανε τα εγκανια της πολιτεας κι εχε κηρξει μεγλη γιορτ, γνεται σεισμς, ανογει η γη και καταπνει την πολιτεα. Βολιαξε λη.

Στα χελη του γκρεμο που νοιξε, ο Οδυσσας, ολομναχος πια, χωρς συντρφους, χωρς ελπδα, συγκεντρνεται σαν ασκητς και μχεται να νικσει τη μορα. Αργ, στερα απ φοβερ εσωτερικ αγνα, το μυαλ του φωτζεται, η ψυχ του νικει, σηκνεται ρθιος και ξαναρχζει την πορεα.

Πορεεται πντα κατ το ντο, συναντει στη μακριν του οδοιπορα λους τους μεγλους αρχηγος που φεραν στους ανθρπους μιαν καινορια θρησκεα, μια χμαιρα, μια να κοσμοθεωρα - τ' αρχτυπα του μλετ, του Δον Κιχτη, του Φουστ, του Ομρου, του Βοδα, του Χριστο. Ζει μαζ τους και μιλει, μετρει την ψυχ του με την ψυχ τους και τους αφνει να-να κι εξακολουθε μνος την πορεα.

Φτνει στην κρα της Αφρικς, στην αγαπημνη θλασσα. Γελει, κυλιται στα χοχλδια, παζει μαζ της. Σκαρνει το στερν του καρβι, στεν, μικρ, σα φρετρο. Αποχαιρετ τη γη, φεγει. Περνει την παγωμνη θλασσα, τρικυμα ξεσπει, συντρβεται το καρβι σε γρια χιονισμνα βρχια.

Παρνει πλι το δρμο, πφτει σ' να χωρι καμωμνο απ χινι, που οι γριοι κυνηγο της φκιας τον υποδχουνται σα θε. Μνει μαζ τους να χειμνα, και την νοιξη, ως λιωσαν τα χινια, θηκαρνει σε μιαν πλωτ απ δρμα φκιας και ξαναπαρνει πλι το πλαγο.

Λμνει με τα κουπι στον αβασλευτο λιο, κι ρχεται συχα ο Θνατος και καθζει αντκρα του, στην πλρα. Εναι απαρλλαχτος με τον Οδυσσα, γρος κι αυτς με σπρα γνια, λο πληγς. Χαμογελει ο νας στον λλον, αρμενζουν αμλητοι, να παγβουνο προβανει, πφτει απνω στην πλωτ, μα ο Οδυσσας προφτανει και σκαρφαλνει απνω στο παγβουνο κι αρμενζει μαζ του σα να' ναι καρβι.

Ο Οδυσσας νιθει [πως] φτασε πια η στερν του ρα. Αποχαιρετ τις πντε του αστησες - την ραση, τη ακο, τη γψη, την σφρηση, την αφ - και τις ευχαριστε γιατ καλ του δολεψαν, παρπονο δεν χει.

Ανογει την αγκλη, σρνει φων, φωνζει λους τους αγαπημνους του συντρφους - τους ντρες, τις γυνακες που αγπησε και το πιστ σκυλ του απ την Ιθκη. Ακον τη φων του αφντη, πετιονται απ τα μνματα οι παλιο συντρφοι και κατ-φτνουν⋅ το καρβι του Οδυσσα γεμζει πλι συντρφους. Χαρεται ο Οδυσσας, υποδχεται λο χαρ τους συντρφους, σηκνει το χρι, δνει με ατρμητη θραιμβευτικ φων το σημδι του μισεμο:

«ρτσα, παιδι, και πρμο φσηξε του Χρου το αερκι».

[Ιδιγραφη περληψη που στειλε ο Καζαντζκης στον Πρεβελκη, στα τλη Δεκεμβρου του 1938, βλ. Π. Πρεβελκης, Τετρακσια Γρμματα του Καζαντζκη στον Πρεβελκη, Αθνα: εκδ. Ελνης Ν. Καζαντζκη 1984, 476-479]

 

Πληροφορες για τη συγγραφ

Ο Καζαντζκης ξεκνησε την Οδσσεια το 1925 στο Ηρκλειο και την ολοκλρωσε το 1938 στην Αγινα. λα αυτ τα χρνια επεξεργαζταν την αρχικ εκδοχ, ενσωματνοντας εικνες και εντυπσεις απ κθε καινοριο του ταξδι. Πριν την κδοση του 1938, αποσπσματα της Οδσσειας εχαν κατ καιρος δημοσιευτε σε διφορα περιοδικ:

  • «Δεπνος (Οδσεια, Δ', στ. 633-795)», περ. Αναγννηση, τχ. 4 (δεκ. 1926) 222-226
  • «Οδσεια [Θ' στ. 1-104]», περ. Ηλσια, τχ. 2 (22.5.1927) 2-4
  • «Οδσεια [Ι' στ. 1-47]», περ. Ηλσια, τχ. 3 (1927) 67-68
  • «Οδσεια [Η' στ. 857-913]», περ. Νεοελληνικ Γρμματα (Ηρακλεου) 10 (Ιολιος 1927) 435-436
  • «Οδσεια Δ'», περ. Ο Κκλος, τχ. 1 (Νομβριος 1931) 16-18
  • «Οδσεια Α'», περ. Ο Κκλος, τχ. 4 (Φεβρουριος 1932) 145-148
  • «Αποσπσματα απ την Οδσεια», περ. Νεοελληνικ Γρμματα Α' (4.8.1935)
  • «Οδσεια [Μ' στ. 1-24]», περ. Κρητικς σελδες (Φεβρουριος 1936) 3
  • «Οδσεια [Πρλογος, στ. 1-71]», εφημ. Η Καθημεριν, 27.7.1938

 

Εκδοτικ

  • Ν. Καζαντζκης, Οδσεια, Αθνα: εκδ. Πυρσς 1938

Η πρτη κδοση υπρξε πργματι γεγονς για τα ελληνικ δεδομνα⋅ τυπθηκε σε μεγλο σχμα, με ειδικς παραγγελας τυπογραφικ στοιχεα, σε μονοτονικ σστημα. Ο συγγραφας την αφιρωσε στην Αμερικανδα Joe MacLeod, χορηγ της κδοσης. Η αφιρωση αφαιρεται στις επμενες εκδσεις.

  • Ν. Καζαντζκης, Οδσσεια, Αθνα: εκδ. Γ. Σ. Χρστου 1957
  • Ν. Καζαντζκης, Οδσσεια, Αθνα: εκδ. Δωρικς 1960
  • Ν. Καζαντζκης, Οδσσεια, Αθνα: εκδ. Ελ. Καζαντζκη 1967 (που και νετερες εκδσεις)
  • Απ το ποιητικ ργο του Ν. Καζαντζκη, πρλογος Μανλης Καρλλης, εισαγωγ-ανθολγηση-σημειματα Στυλιανς Αλεξου, εικονογρφηση Ν. Χατζηκυρικος-Γκκας, Ηρκλειο Κρτης: Δμος Ηρακλεου 1977 - Ανθολογημνα αποσπσματα
  • Ν. Καζαντζκης, Οδσεια, επιμλεια Πτροκλος Σταρου, Αθνα: εκδ. Καζαντζκη 2006 [ομοιτυπη κδοση αυτς του 1938]

 

Ξνες εκδσεις - Μεταφρσεις

  • Nikos Kazantzakis, The Odyssee. A modern sequel, μετφραση στα αγγλικ-εισαγωγ-σνοψη-σημεισεις Kimon Friar, εικονογρφηση Νκος Χατζηκυρικος-Γκκας, Να Υρκη: Simon and Schuster 1958, 1965, 1985. Λονδνο: Secker and Warburg, 1958
  • Nikos Kazantzaki, L'Odyssée, μετφραση στα γαλλικ Jacqueline Moatti, Παρσι: εκδ. Plon 1968-69 [με λιθογραφες των André Cottavoz, Paul Guiramand, André Minaux, Walter Spitzer] Παρσι: εκδ. Plon 1971 [εισαγωγ Nikos Athanassiou]
  • Nikos Kazantzaki, Odyssee. Ein modernes Epos, μετφραση στα γερμανικ Gustav A. Conradi, Μναχο: εκδ. Kurt Desch 1973
  • Nikos Kazantzakis, Obras Selectas. IV Odisea, μετφραση στα ισπανικ Miguel Castillio Didier, Βαρκελνη: εκδ. Planeta 1975
  • Nikos Kazantzaki, Odysseia. ett modernt epos. Prologen och första sången, μετφ-ραση στα σουηδικ Gottfried Grunewald, με τη συμβολ των Stig Rudberg και Christos Tsiparis, Partille: P. Aström 1988 (ο πρλογος και η ραψ. Α)
  • Nikos Kazantzaki, Odysseia. ett modernt epos, μετφραση στα σουηδικ Gottfried Grunewald, με τη συμβολ των Stig Rudberg και Christos Tsiparis, Partille: P. Aström 1990-92
  • Nikos Kazantzaki, L'Odyssée, μετφραση στα γαλλικ Charis Vourkas, γκραβορες Christos Santamouris, Παρσι: εκδ. Artémis 1998-1999, 2τ
  • Nikos Kazantzakis, Tjusdansen ur Kazantzakis Odíssia, sjätte sången verserna 1-75, 284-317, 340-352, 522-550, 564-608, μετφραση Eva Hedin, εικονογρφηση Frank Stella χ.τ, χ.ε, χ.χ. [«ξι τραγοδια», στχ. 1-75, 284-317, 340-352, 522-550, 564-608]

Θεατρικς παραστσεις - διασκευς

  • θεατρικ προσαρμογ σε μετφραση Kimon Friar, παρσταση απ τον θασο University Michigan Players, 1970
  • παραστσεις διασκευασμνων αποσπασμτων στα πανεπιστμια του Μσιγκαν και του Ουσκνσιν (Η.Π.Α.), με μουσικ συνοδεα του Morton Achter, 1971

 

Μουσικ

  • Νκος Μαμαγκκης, Οδσσεια, περα, 1970, 1982-1984 (πρτη μορφ). Το ργο παρουσιστηκε στο Φεστιβλ των Αθηνν και στο Ηρκλειο Κρτης το 1984, με την ευκαιρα των 100 χρνων απ τη γννηση του Καζαντζκη.
  • Thomas Beveridge, Odysseus, μουσικ σνθεση βασισμνη στην Οδσσεια· παρουσιστηκε στο Horvard Clee Club Foundation (Η.Π.Α.), 1969
  • Νκος Μαμαγκκης, Οδσσεια, φωνητικ σνολα με ενργανο σνολο, 1992
  • Μνος Μουντκης, σνθεση για την Οδσσεια, δημιουργα για οκτ μουσικος, 1997. Το ργο παρουσιστηκε στο Γαλλικ Ινστιτοτο Αθηνν, στην επτειο των 40 χρνων απ το θνατο του Καζαντζκη.
print Like Us on Facebook

 |   |   |   |   |   |   |  -  |