καλωσόρισμα // το φεστιβάλ // πρόγραμμα // το αηδόνι του αυτοκράτορα // 10 κινέζικοι σταθμοί // συναυλίες

// blooming of time // σεμινάρια // απογευματινή ζώνη // εκθέσεις // οπτικοακουστικό υλικό // συντελεστές φεστιβάλ // χορηγοί


Ηράκλειο | 8 Ιουλίου - 21.00 | 9 Ιουλίου - 18.00 & 21.00
Εναλλακτική Σκηνή Εθνικής Λυρικής Σκηνής
Το Αηδόνι του Αυτοκράτορα, Λένα Πλάτωνος | Όπερα για παιδιά και νέους
Κινηματοθέατρο Αστόρια
Είσοδος: 20 € | 18 € | 15 €

Προπώληση εισιτηρίων: από 5 Ιουνίου
Μουσείο Νίκου Καζαντζάκη, Μυρτιά (Καθημερινά 9.00-17.00)
Κινηματοθέατρο Αστόρια (Καθημερινά 19.00-21.00)
Βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκης

Η παιδική όπερα που έγραψε η Λένα Πλάτωνος το 1986, βασισμένη στο ομώνυμο παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, είναι ένα έργο που «δεν παρουσιάστηκε ποτέ ζωντανά, λόγω τεχνικών δυσκολιών και της οπερατικής δομής του», όπως αναφέρει η δημιουργός του. Η Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής ζωντανεύει το ηλεκτρονικό σύμπαν της Πλάτωνος σε μια παράσταση που θα ταξιδέψει τη φαντασία μικρών και μεγάλων μέσω της μουσικής, του παραμυθιού και του animation, σαν μια μαγική πτήση από την Άπω Ανατολή στα άστρα!

«Το αηδόνι του Αυτοκράτορα» της Λένας Πλάτωνος ανέβηκε για πρώτη φορά στη σκηνή ως η κεντρική παραγωγή όπερας για παιδιά και νέους από την Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής τη σεζόν 2018/19. Πρόκειται για ένα έργο σπάνιας ομορφιάς και ευαισθησίας όπου η όπερα συναντά το animation, δημιουργώντας έναν καινούριο, μαγικό και συναρπαστικό κόσμο. Η παραγωγή πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Διεθνές Φεστιβάλ & Αγορά Κινουμένων Σχεδίων Animasyros. 

Το παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν μεταμορφώνεται σε μια παραβολή για τη σχέση τέχνης και τεχνολογίας, η οποία στις μέρες μας είναι πιο επίκαιρη παρά ποτέ. Το σύγχρονο μήνυμα του έργου, η συνύπαρξη αναλογικής και ηλεκτρονικής μουσικής, φυσικού και τεχνητού ήχου, οι ακαταμάχητες μελωδικές γραμμές της Λένας Πλάτωνος και η δεξιοτεχνική φωνητική γραφή καθιστούν «Το αηδόνι του αυτοκράτορα» μια ιδεώδη γνωριμία των παιδιών με τον μαγικό κόσμο της λυρικής τέχνης.

Τη σκηνοθεσία υπογράφει η ταλαντούχα Κατερίνα Πετσατώδη, σκηνοθέτρια με σημαντική εμπειρία στον χώρο της όπερας και του μουσικού θεάτρου. Η ίδια σκηνοθετεί ένα μουσικό παραμύθι που συνδυάζει ιδανικά δύο φαινομενικά ασύνδετες αλλά τελικά τόσο αρμονικά δεμένες μεταξύ τους τέχνες, την όπερα και το animation, με έμπνευση, φαντασία και ευρηματικότητα. 

Το animation της παράστασης έχει αναλάβει να σχεδιάσει η ανερχόμενη animator Ειρήνη Βιανέλλη, η οποία έχει επιμεληθεί το animation στις συνεργασίες της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με το Φεστιβάλ Animasyros, ενώ η τελευταία της δημιουργία, η stop motion ταινία μικρού μήκους Icebergs, βασισμένη στο βιβλίο του Ευθύμη Φιλίππου Σκηνές, σαρώνει τα βραβεία όπου κι αν προβάλλεται. Χρησιμοποιώντας διάφορες τεχνικές του animation που συνδυάζουν την υψηλή τεχνολογία με τη χειροποίητη αισθητική, η Ειρήνη Βιανέλλη ζωντανεύει καρέ καρέ το Αηδόνι του αυτοκράτορα με έντονες αναφορές στην κινέζικη τέχνη. Για την ίδια το τελικό αποτέλεσμα, ένα πολύχρωμο σύμπαν από δάση, παλάτια, κήπους και εργοστάσια, αφηγείται τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση και τη δημιουργία.

Η Λένα Πλάτωνος και το Αηδόνι του Αυτοκράτορα

Η Λένα Πλάτωνος έγραψε το «Αηδόνι του Αυτοκράτορα», ένα «μουσικό παραμύθι με στοιχεία όπερας», όπως το έχει χαρακτηρίσει, το 1989, πάνω στο ομώνυμο παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, ικανοποιώντας μια επιθυμία του κόντρα τενόρου Άρη Χριστοφέλλη. Η προηγούμενη ενασχόλησή της με τη Λιλιπούπολη έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη μελοποίηση του συγκεκριμένου έργου, με τα συνθεσάιζερ να είναι και πάλι στην πρώτη γραμμή. Μάλιστα, το λιμπρέτο που έγραψε ο ποιητής-βιολόγος Γιώργος Βολουδάκης ξεκινούσε με τη φωνή ενός παιδιού που ρωτούσε αν το μικρό συνθεσάιζερ μπορούσε να συναγωνιστεί το Αηδόνι! 

Το έργο ηχογραφήθηκε με τη συμμετοχή κορυφαίων ερμηνευτών, όπως ο Άρης Χριστοφέλλης, η Σαβίνα Γιαννάτου, ο Σπύρος Σακκάς, ο Φραγκίσκος Βουτσίνος, ο Γιάννης Σαμσιάρης και ο Χρήστος Στασινόπουλος, ενώ η Λένα Πλάτωνος χαρακτήρισε τη μουσική του έργου «νεοϊμπρεσιονιστική».

 «Το «Αηδόνι του αυτοκράτορα» του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν στην εκδοχή του σαν όπερα ήταν μια ιδέα-πρόταση του στενού φίλου μου κόντρα τενόρου Άρη Χριστοφέλλη, ο οποίος και ήθελε να τραγουδήσει τον ρόλο του Αηδονιού – η πρόταση έγινε σε μένα το 1986. Τώρα από μένα και τον φίλο βιολόγο-ποιητή Γιώργο Βολουδάκη το έργο σαν διασκευή βασίστηκε στην πρέπουσα αποφυγή της μονοκρατορίας της τεχνολογίας απάνω στον άνθρωπο, η υπερθεμάτιση της επαφής του ανθρώπου με τη φύση.» (Λένα Πλάτωνος)

Σύνοψη

Ο Αυτοκράτορας της Κίνας ζει σ’ ένα από τα ομορφότερα παλάτια του κόσμου, όπου όλα λειτουργούν στην εντέλεια χάρη σ’ ένα υπερσύγχρονο ηλεκτρονικό σύστημα. Ωστόσο ο Αυτοκράτορας είναι μελαγχολικός… Όταν κάποια μέρα μαθαίνει ότι στον κήπο του παλατιού του ζει ένα αηδόνι που τραγουδάει με μαγευτική φωνή, στέλνει αμέσως τους αυλικούς του να το βρουν και να το φέρουν μπροστά του. Ο Αυτοκράτορας δακρύζει και μαγεύεται από τη φωνή του αηδονιού, μέχρι που μια μέρα φτάνει στο παλάτι ένα ασυνήθιστο δώρο: ένα ηλεκτρονικό αηδόνι. Όλοι εντυπωσιάζονται από αυτό το τεχνολογικό θαύμα, μολονότι το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να λέει το ίδιο τραγούδι ξανά και ξανά. Το αληθινό αηδόνι εγκαταλείπει το παλάτι και μέρα νύχτα ακούγεται μονάχα το τραγούδι του ηλεκτρονικού πουλιού.

Κάποια στιγμή όμως το ηλεκτρονικό αηδόνι χαλάει. Όταν μετά από μερικά χρόνια ο Αυτοκράτορας αρρωσταίνει βαριά, το ψεύτικο πουλί δεν μπορεί να παρηγορήσει τον ετοιμοθάνατο άρχοντα. Όμως την κρίσιμη στιγμή εμφανίζεται και πάλι το αληθινό αηδόνι και με την τέχνη του καταφέρνει να συγκινήσει τον Θάνατο. Ο Αυτοκράτορας το παρακαλεί να μείνει μαζί του στο παλάτι – μα πώς να περιορίσει τη φύση και την τέχνη που βγαίνει από την ψυχή;

Ενορχήστρωση: Λένα Πλάτωνος, Στέργιος Τσιρλιάγκος
Λιμπρέτο: Γιώργος Βολουδάκης
Σκηνοθεσία: Κατερίνα Πετσατώδη
Animation: Ειρήνη Βιανέλλη
Σκηνικό: Ευαγγελία Θεριανού
Κοστούμια: Αλεξία Θεοδωράκη
Σχεδιασμός ήχου – programming – μείξεις: Στέργιος Τσιρλιάγκος
Μουσική προετοιμασία: Μιχάλης Παπαπέτρου
Video mapping: Μιχάλης Κλουκίνας 

Αυτοκράτορας: Νίκος Κοτενίδης
Αυλικός, Θάνατος: Γιώργος Ρούπας
Βιολιστής, Αρχιμουσικός Σα(ν)λιέρι: Δημήτρης Ναλμπάντης
Αηδόνι: Μαριλένα Στριφτόμπολα
Ψαράς, Αυλάρχης, Τεχνικός: Γιάννης Φίλιας
Φίλη του αηδονιού, Τεχνικός: Νίκη Χαζιράκη
Αφήγηση: Μαρία Σκουλά

ΙΔΡΥΤΙΚΟΣ ΔΩΡΗΤΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗΣ ΣΚΗΝΗΣ: Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος
ΧΟΡΗΓΟΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ: Ελληνικά Πετρέλαια